از کجا بفهمیم سرطان سینه داریم؟ | راه های تشخیص سرطان پستان

گاهی تشخیص سرطان سینه پس از بروز علائم و نشانه‌های بالینی انجام می‌شود؛ اما در بسیاری از زنان مبتلا، بیماری تا مدت‌ها بدون علامت است. به همین دلیل، غربالگری سرطان پستان نقش بسیار مهمی در تشخیص زودهنگام این بیماری دارد. پزشکان برای بررسی دقیق‌تر، بسته به شرایط فرد و نتایج اولیه، از روش‌های تشخیصی تکمیلی استفاده می‌کنند. در برخی موارد ممکن است بیمار به متخصص پستان یا جراح ارجاع داده شود. این ارجاع به‌معنای ابتلا به سرطان یا نیاز قطعی به جراحی نیست، بلکه با هدف ارزیابی تخصصی‌تر و تشخیص صحیح مشکلات پستان انجام می‌شود. اگر در آزمایش غربالگری مانند ماموگرافی یافته‌ای مشکوک مشاهده شود یا علائمی وجود داشته باشد که احتمال سرطان سینه را مطرح کند، انجام بررسی‌های بیشتر ضروری خواهد بود.

از آنجا که انواع سرطان سینه می‌توانند علائم متفاوتی داشته باشند، برای تشخیص دقیق معمولاً از ترکیب چند روش استفاده می‌شود. مهم‌ترین روش‌های تشخیص سرطان پستان شامل ماموگرافی، سونوگرافی، ام‌آر‌آی (MRI) و نمونه‌برداری (بیوپسی) هستند که در ادامه به بررسی آنها پرداختیم.

مراحل تشخیص سرطان سینه

تشخیص سرطان سینه معمولاً به‌صورت مرحله‌به‌مرحله و با ترکیب معاینه بالینی، روش‌های تصویربرداری و در صورت لزوم نمونه‌برداری انجام می‌شود. هدف از این روند، شناسایی دقیق ضایعه، تعیین ماهیت خوش‌خیم یا بدخیم آن و انتخاب بهترین روش درمانی است. مراحل تشخیص سرطان پستان به‌طور کلی شامل موارد زیر می‌باشد:

در مرحله اول، معاینه بالینی پستان توسط پزشک انجام می‌شود. در این بررسی، شکل ظاهری پستان‌ها، وجود توده، تغییرات پوستی، فرورفتگی نوک سینه یا ترشح غیرطبیعی ارزیابی می‌شود. این مرحله می‌تواند پزشک را نسبت به نیاز به بررسی‌های تکمیلی راهنمایی کند.

در مرحله بعد، تصویربرداری تشخیصی انجام می‌گیرد. ماموگرافی مهم‌ترین روش غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان سینه است که می‌تواند توده‌ها یا کلسیفیکاسیون‌های مشکوک را حتی پیش از بروز علائم آشکار شناسایی کند. در بسیاری از موارد، سونوگرافی پستان به‌عنوان روش مکمل ماموگرافی برای بررسی دقیق‌تر توده‌ها، به‌ویژه در زنان با بافت متراکم پستان، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در شرایط خاص نیز ام‌آر‌آی (MRI) پستان برای ارزیابی دقیق‌تر وسعت ضایعه یا بررسی هر دو پستان تجویز می‌شود.

در صورتی که یافته‌های تصویربرداری مشکوک باشند، مرحله نمونه‌برداری یا بیوپسی انجام می‌شود. بیوپسی تنها روش قطعی برای تشخیص سرطان سینه است و طی آن، نمونه‌ای از بافت مشکوک برداشته شده و از نظر پاتولوژیک بررسی می‌شود. نوع بیوپسی بسته به شرایط بیمار می‌تواند به‌صورت سوزنی، وکیوم یا جراحی باشد.

پس از تأیید تشخیص سرطان، بررسی‌های تکمیلی مانند تعیین نوع تومور، درجه بدخیمی و در برخی موارد بررسی گسترش بیماری انجام می‌شود تا مرحله بیماری مشخص شده و برنامه درمانی مناسب برای بیمار طراحی گردد. این رویکرد مرحله‌ای، دقت تشخیص را افزایش داده و نقش مهمی در انتخاب درمان مؤثر و به‌موقع دارد.

چگونه سرطان سينه را تشخيص دهيم؟

معاینه لمسی سینه یکی از اولین و در دسترس‌ترین مراحل تشخیص سرطان سینه در منزل است که می‌تواند به شناسایی زودهنگام تغییرات غیرطبیعی کمک کند. این بررسی ساده در منزل انجام می‌شود و نقش مهمی در افزایش آگاهی زنان نسبت به وضعیت طبیعی پستان‌هایشان دارد.

معاینه ظاهری :

1. بدون لباس و لباس زیر به حالتی که دستانتان در کنار بدنتان باشد، رو به روی آینه بنشینید و یا بایستید.
2. برای بازرسی بصری سینه به شیوه زیر عمل کنید:
3. رو به جلو به دنبال چین ‌خوردگی، کم‌رنگی پوست، یا تغییر در اندازه، شکل یا تقارن باشید. چک کنید که نوک سینه به سمت داخل نباشد.
4. سپس در حالتی که دست‌ ها به سمت پائین روی ران‌ ها قرار‌گرفته، سینه را بررسی نمایید.
5. سپس در حالتی که دستانتان بالای سرتان است و کف دست‌ ها روی هم قرار دارد، سینه خود را بررسی نمائید. سینه‌ های خود را بالا بگیرید تا از تقارن برآمدگی پایین سینه اطمینان حاصل نمایید.

معاینه لمسی :

از دستان خود برای خودآزمایی پستان استفاده کنید. راه ‌های متداول در معاینه دستی سینه شامل موارد ذیل است:

• در حالت خوابیده: از یک تخت یا سطح صافی برای دراز کشیدن به پشت استفاده نمائید. در زمانی ‌که دراز می ‌کشید، بافت سینه پخش می ‌شود و در این حالت بعلت نازک ‌تر شدن لمس آن برای معاینه راحت‌ تر می ‌شود.
• در زیر دوش: انگشتان و سینه خود را به صابون آغشته کنید تا در زمان بررسی دستی انگشتانتان راحت‌ تر و نرم ‌تر بر روی پوست حرکت کند.

چه تغییراتی طبیعی محسوب می‌شوند؟

بسیاری از زنان در زمان‌های مختلف، به‌ویژه طی چرخه قاعدگی، تغییراتی مانند حساسیت یا برجستگی‌های خفیف در سینه احساس می‌کنند. این تغییرات اغلب طبیعی هستند و لزوماً نشانه بیماری نیستند. همچنین، شکل و بافت سینه با افزایش سن دچار تغییر می‌شود و ممکن است کاملاً یکنواخت نباشد.

در صورت مشاهده این علائم به پزشک مراجعه کنید:

• وجود توده یا غده سفت در سینه یا ناحیه زیر بغل
• تغییر قابل توجه در شکل یا بافت سینه نسبت به اطراف
• فرورفتگی، چروکیدگی یا تغییرات غیرطبیعی پوست سینه
• فرو رفتن جدید نوک سینه به سمت داخل
• قرمزی، گرمی، تورم یا درد مداوم
• خارش، پوسته‌ریزی، زخم یا بثورات پوستی
• ترشحات نوک سینه غیرطبیعی به‌ویژه ترشحات خونی

توجه به این نشانه‌ها و پیگیری به‌موقع آن‌ها می‌تواند نقش مهمی در تشخیص زودرس سرطان سینه و افزایش موفقیت درمان داشته باشد.

راه های تشخیص سرطان سینه با تصویربرداری و آزمایش

از روش‌های مختلف تشخیصی برای تشخیص دقیق سرطان سینه و شناسایی ضایعات مشکوک استفاده می‌کنند. هر یک از این روش‌ها کاربرد و دقت متفاوتی دارند و معمولاً به‌صورت مکمل به کار می‌روند. در ادامه، مهم‌ترین راه های تشخیص سرطان سینه معرفی می‌شوند.

ماموگرافی برای تشخیص سرطان پستان

ماموگرافی یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص زود هنگام سرطان سینه است که در آن از اشعه ایکس برای تصویربرداری از ساختارهای داخلی پستان استفاده می‌شود. این روش تشخیصی، سریع، ساده و غیرتهاجمی بوده و نقش مؤثری در شناسایی تغییرات مشکوک پستان در مراحل اولیه بیماری دارد؛ موضوعی که به‌طور مستقیم باعث افزایش موفقیت درمان و بهبود پیش‌آگهی بیماران می‌شود.

میزان اشعه ایکس مورد استفاده در ماموگرافی بسیار کم است و خطر قابل‌توجهی برای بافت پستان ایجاد نمی‌کند. مطالعات نشان داده‌اند حتی اگر یک زن از سن ۴۰ تا ۹۰ سالگی به‌صورت سالانه ماموگرافی انجام دهد، میزان اشعه دریافتی همچنان کمتر از حدی است که بتواند خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهد. به همین دلیل، فواید ماموگرافی در تشخیص زودرس سرطان پستان به‌مراتب بیشتر از عوارض احتمالی آن ارزیابی می‌شود.

در زنان سالم، ماموگرافی غربالگری به‌عنوان یک روش پیشگیرانه و تشخیصی توصیه می‌شود. معمولاً انجام یک ماموگرافی پایه در سنین ۳۵ تا ۳۹ سالگی پیشنهاد شده و پس از آن، از ۴۰ سالگی به بعد، ماموگرافی سالانه برای تشخیص زودهنگام توده‌ها یا ضایعات مشکوک پستان انجام می‌گیرد.

لازم به ذکر است که انجام ماموگرافی در زنان زیر ۳۰ سال معمولاً ارزش تشخیصی بالایی ندارد و به‌طور کلی توصیه نمی‌شود؛ مگر در شرایط خاصی که پزشک یا جراح، ضایعه‌ای مشکوک در معاینه بالینی پستان تشخیص داده باشد. در این موارد، تصمیم‌گیری درباره انجام ماموگرافی بر اساس شرایط فردی بیمار صورت می‌گیرد.

سونوگرافی تشخیص سرطان سینه

در سونوگرافی پستان به‌جای اشعه ایکس از امواج صوتی برای بررسی بافت و توده‌های پستان استفاده می‌شود. در این روش، ابتدا مقدار کمی ژل روی پوست سینه قرار می‌گیرد و سپس با حرکت پروب دستگاه، تصاویر ساختارهای داخلی پستان روی نمایشگر ایجاد می‌شود. رادیولوژیست با بررسی این تصاویر می‌تواند وجود ناهنجاری‌ها، توده‌ها یا تغییرات غیرطبیعی را ارزیابی کرده و گزارش دقیقی ارائه دهد.

سونوگرافی پستان معمولاً زمانی انجام می‌شود که پزشک نیاز به بررسی‌های تکمیلی داشته باشد؛ به‌ویژه در زنانی با بافت پستان متراکم، افراد زیر ۳۵ سال یا زمانی که نتیجه ماموگرافی نیاز به بررسی بیشتر دارد. مهم‌ترین کاربرد سونوگرافی، افتراق توده‌های توپر از کیست‌های حاوی مایع و تشخیص شبه‌توده‌ها از توده‌های واقعی و مشکوک است.

لازم به ذکر است که سونوگرافی پستان جایگزین ماموگرافی به‌عنوان روش غربالگری سرطان سینه نیست، بلکه به‌عنوان یک ابزار تشخیصی مکمل در کنار سایر روش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ام آر آی تشخیصی سرطان سینه

یک روش تصویربرداری بدون درد دیگرMRI است که معمولاً به کمک ماموگرافی و سونوگرافی آمده و می‏تواند توده‏ های مخفی پستان را شناسایی نماید و برای تشخیص ماهیت توده ‏های پستانی به‏کار می‏رود. کاربرد MRI شامل موارد زیر است:

• بررسی پستان در افرادی که دارای پروتز پستان هستند و معاینه پستان یا انجام ماموگرافی یا سونوگرافی در آن‌ها با مشکلاتی روبروست.
• بررسی پستان در افرادی که قبلاً تحت عمل جراحی پستان قرار گرفته‏اند. در این موارد انجام معاینات یا ماموگرافی دقت کم‌تری دارد.
• هرگونه شک تشخیصی که علی‌رغم انجام معاینه، ماموگرافی و سونوگرافی برطرف نشده باشد.
• در افرادی که بعد از درمان سرطان پستان ، شک به عود وجود دارد ولی سایر روش‏های تشخیصی، کاربرد زیادی ندارد.
• بررسی معمول پستان در زنانی که عوامل خطر متعدد داشته و برای بروز بیماری جزء گروه پرخطر محسوب می‏شوند. مثلاً افرادی که طی بررسی‏های ژنتیکی، متوجه جهش‏های ژنی مسئول ایجاد سرطان پستان در آن‌ها شده ‏اند.

نمونه برداری

در صورتی که نتایج معاینات بالینی و روش‌های تصویربرداری پستان مانند ماموگرافی، سونوگرافی یا MRI غیرطبیعی باشد، مرحله بعدی انجام نمونه‌برداری (بیوپسی) از ضایعه است. نمونه‌برداری دقیق‌ترین روش برای تشخیص سرطان سینه محسوب می‌شود و با بررسی میکروسکوپی سلول‌ها در آزمایشگاه، خوش‌خیم یا بدخیم بودن توده به‌طور قطعی مشخص می‌گردد. انتخاب نوع نمونه‌برداری به عواملی مانند اندازه توده، محل آن، نتایج تصویربرداری و نظر پزشک بستگی دارد.

روش‌های رایج نمونه‌برداری پستان شامل موارد زیر است:

• نمونه‌برداری با سوزن باریک (FNA) که برای بررسی اولیه برخی توده‌ها استفاده می‌شود و روشی سریع و کم‌تهاجمی است.
• نمونه‌برداری بافتی با سوزن (Core Needle Biopsy) که با برداشت مقدار بیشتری از بافت، دقت تشخیصی بالاتری نسبت به سوزن باریک دارد و کاربرد شایع‌تری دارد.
• نمونه‌برداری به روش جراحی که در موارد خاص و زمانی انجام می‌شود که روش‌های کم‌تهاجمی امکان تشخیص قطعی را فراهم نکنند.

نتیجه بیوپسی نقش تعیین‌کننده‌ای در برنامه‌ریزی مراحل بعدی تشخیص و انتخاب بهترین روش درمان سرطان سینه دارد.

آزمایش خون برای تشخیص سرطان سینه

آزمایش خون به‌تنهایی ابزار قطعی برای تشخیص سرطان سینه نیست، اما می‌تواند نشانه‌هایی غیرمستقیم از وجود یا پیشرفت بیماری ارائه دهد. برخی تغییرات آزمایشگاهی ممکن است در بیماران مبتلا دیده شوند؛ از جمله کم‌خونی، افزایش نشانگرهای التهابی یا اختلال در عملکرد کبد در صورت گسترش بیماری. در برخی موارد، تومورمارکرهایی مانند CA 15-3 و CEA در آزمایش خون اندازه‌گیری می‌شوند که افزایش آن‌ها می‌تواند در پیگیری روند درمان یا بررسی عود بیماری کاربرد داشته باشد، نه برای غربالگری اولیه. به همین دلیل، علائم سرطان سینه در آزمایش خون و تفسیر نتایج آزمایش خون باید همیشه در کنار معاینه بالینی، تصویربرداری (ماموگرافی، سونوگرافی، MRI) و در صورت لزوم نمونه‌برداری انجام شود.

تست های آزمایشگاهی برای تشخیص انواع سرطان پستان

پس از تشخیص اولیه سرطان سینه با تصویربرداری و نمونه‌برداری، در برخی بیماران از آزمایش‌های تخصصی آزمایشگاهی استفاده می‌شود تا رفتار تومور، احتمال عود و مناسب‌ترین روش درمان مشخص گردد. این تست‌ها معمولاً روی نمونه بافت تومور انجام می‌شوند و برای همه بیماران ضروری نیستند.

آزمایش‌های ژنومیک پیشرفته

آزمایش‌های ژنومیک، تومور را در سطح مولکولی بررسی می‌کنند و به دنبال تغییرات DNA و الگوی بیان ژن‌ها در سلول‌های سرطانی هستند. شناسایی این تغییرات کمک می‌کند علت رشد تومور، میزان تهاجمی بودن آن و پاسخ احتمالی به درمان‌های مختلف بهتر مشخص شود و درمان به‌صورت هدفمند انتخاب گردد.

آزمایش انکوتایپ DX (Oncotype DX)

انکوتایپ DX که با نام آزمایش ۲۱ ژن نیز شناخته می‌شود، بیشتر در زنان مبتلا به سرطان سینه در مراحل اولیه و گیرنده هورمونی مثبت استفاده می‌شود. این تست مشخص می‌کند آیا بیمار از شیمی‌درمانی سود می‌برد یا خیر و همچنین احتمال عود سرطان را پیش‌بینی می‌کند. نتایج آن نقش مهمی در تصمیم‌گیری درمانی و جلوگیری از درمان‌های غیرضروری دارد.

ماماپرینت (MammaPrint) و بلوپرینت (BluePrint)

ماماپرینت یک تست ژنومیک ۷۰ ژنی است که خطر بازگشت سرطان سینه را به دو گروه کم‌خطر و پرخطر تقسیم می‌کند. بلوپرینت مکمل ماماپرینت است و نوع مولکولی تومور را مشخص می‌کند و نشان می‌دهد سرطان از نظر زیستی به کدام زیرگروه (هورمونی، HER2 مثبت یا بازال‌لایک) تعلق دارد. ترکیب این دو تست، دید دقیق‌تری از رفتار سرطان و انتخاب استراتژی درمانی شخصی‌سازی‌شده ارائه می‌دهد.

تشخیص سرطان سینه متاستاتیک

اگر سرطان پستان متاستاتیک ایجاد شود، ممکن است علائمی داشته باشد یا هیچ علامتی نداشته باشد. برخی اوقات این نشانه‌ها پزشک را به سمت انجام آزمایش‌هایی برای یافتن سرطان پستان متاستاتیک هدایت می‌کند. اگر تشخیص داده شود که یک بیمار مبتلا به سرطان پستان موضعی پیشرفته است، آزمایش بیماری متاستاتیک نیز ممکن است انجام شود. رادیولوژی مداخله ای ممکن است از انرژی الکتریکی برای بیماران مبتلا به سرطان پستان با متاستاز کبد، سیستم سونوگرافی اندوبرونشیال (EBUS) برای متاستاز به ریه‌ها یا کیفوپلاستی برای متاستاز استخوان استفاده شود.

براي تشخيص سرطان سينه به چه دكتري مراجعه كنيم؟

برای تشخیص سرطان سینه، مراجعه به پزشک مناسب نقش مهمی در تشخیص به‌موقع و انتخاب مسیر درست بررسی‌ها دارد. معمولاً اولین قدم، مراجعه به پزشک عمومی یا پزشک زنان است تا معاینه بالینی سینه انجام شود و در صورت نیاز، فرد برای انجام روش‌های تشخیصی تکمیلی ارجاع داده شود.

در مرحله بعد، متخصص رادیولوژی با انجام روش‌های تصویربرداری مانند ماموگرافی، سونوگرافی پستان یا MRI به بررسی دقیق‌تر بافت سینه کمک می‌کند. اگر در نتایج تصویربرداری یافته مشکوکی دیده شود، بیمار به جراح پستان یا جراح عمومی ارجاع می‌شود تا در صورت لزوم نمونه‌برداری (بیوپسی) انجام شود.

در صورت تأیید تشخیص سرطان، ادامه روند بررسی و درمان تحت نظر متخصص آنکولوژی (سرطان‌شناسی) انجام خواهد شد. به‌طور کلی، تشخیص سرطان سینه یک فرآیند تیمی است و همکاری پزشک زنان، رادیولوژیست، جراح پستان و آنکولوژیست، مسیر تشخیص دقیق و تصمیم‌گیری صحیح را فراهم می‌ کند.

---

آدرس مطب : اصفهان ، خیابان توحید میانی ، کوچه 23
تلفن : 36294896 - 031

درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانید

• فیلم روشهای تشخیص زودرس بیماریهای بدخیم پستان
  تاریخ انتشار : 1395-02-28تاریخ بروز رسانی : 1404-06-29


• اکتبر، ماه آگاهی سازی درباره سرطان سینه
  تاریخ انتشار : 1400-07-10تاریخ بروز رسانی : 1403-04-28


• آیا طب مکمل و جایگزین در درمان سرطان پستان موثر است؟
  تاریخ انتشار : 1400-03-06تاریخ بروز رسانی : 1404-11-11


• آمار سرطان پستان بر اساس گروه سنی در ایران
  تاریخ انتشار : 1402-06-29تاریخ بروز رسانی : 1402-07-02


• هورمون درمانی چگونه انجام میشود و چه مدت ادامه میابد؟
  تاریخ انتشار : 1400-02-09تاریخ بروز رسانی : 1403-04-24

نظرات کاربران درباره این مطلب :پریسا بابایی [ 1403-01-19 ]
سلام خسته نباشین من۳۷سالم چند ماه پیش ماموگرافی انجام دادم گفتن هردو سینه کیست داره و عدم تقارن سینه ها گزارش شد گفتن سونوگرافی ضروریه میخواستم ببینم باید انجام بدم یانه

آنیل جعفری [ 1402-06-08 ]
با سلام و عرض ادب ببخشید دختران و زنان عادی که مبتلا به سرطان یا کیست سینه نیستند میتونند عمل برداشتن کامل بافت سینه انجام بدن

نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :